جمعه 24 مرداد 1399   12:34:35
شهدا و ایثارگران

برگی از زندگینامه شهدای نیروی هوایی ارتش در مهرماه


شهدا مهرماه نهاجا




*شهید خلبان کاظم ظریف خادم

در مرداد ماه سال 1328 در تهران متولد شد. پس از پایان 6 سال دبستان به همراه خانواده عازم مشهد شد و دیپلم خود را در مشهد اخذ و در دی ماه سال 1348 به نیروی هوایی پیوست. پس از اعزام به آمریکا در سال 1352 بعنوان نفر اول دوره به ایران بازگشت و بعنوان خلبان اف 5 انتخاب و به پایگاه چهارم شکاری و پس از پایان آموزش به پایگاه دوم شکاری منتقل گردید. خیلی زود مهارت مثال زدنی اش در پرواز باعث گردید به عضویت گروه آکروجت در آید. پروازهای بی نظیر ایشان در کنار این تیم روز به روز بر مهارتش اضافه نمود انقلاب پیروز شد و او نیز چند ماه پس از انقلاب هدف کینه توزی دو تن از وطن فروشان خود فروخته که در پایگاه دوم شکاری بودند و خود را انقلابی معرفی می کردند، قرار گرفت و به ناحق از نیروی هوایی تسویه شد. سی و یکم شهریور ماه 1359 با احساس وظیفه ای که می کرد خود را به پایگاه دوم شکاری و خدمت جناب فرزانه رسانید و تقاضای پرواز نمود و گفت حاضر است بدون درجه و حقوق پرواز کند با تقاضای او موافقت شد.

در عملیات 140 فروندی شرکت نمود. صبح روز سوم مهرماه 1359 دوفروند اف 5  به لیدری سرگرد خلبان کاظم ظریف خادم و شماره دو سروان جاوید دل انور به قصد بمباران پالایشگاه کرکوک به پرواز در آمدند با رسیدن به هدف با دقت پالایشگاه را بمباران نمودند ولی مورد تعقیب دوفروند میگ عراقی قرار می گیرند. جنگنده ها در آسمان خانقین درگیر می شوند در تعقیب و گریز یک فروند میگ عراقی با کوه برخورد و منهدم می شود. هواپیماها به ارتفاعات اربیل رسیده اند ظریف خادم در حالی که قصد دارد خود را از چنگال میگ دشمن رها سازد با کوه برخورد می کند و به شهادت می رسد. قبل از درگیری ظریف خادم به او گفته می خواهد یکی از پاسگاه ها را که خیلی مزاحمت برای هواپیماها ایجاد می کرده هدف قرار دهد که مورد تعقیب قرار می گیرد به دلیل ارتفاع کم میگ ها، هواپیمای شماره دو را نمی بینند. پیکر پاک شهید در گورستانی واقع در سپاه پنجم عراق در اربیل دفن می شود و بقایای آن در سال 1370 تحویل ایران می گردد.


*شهید خلبان جواد فکوری

جواد فکوری در سال ۱۳۱۷ در محله چرنداب تبریز به دنیا آمد و پس از طی دوران کودکی، برای گذراندان دوره تحصیلات ابتدایی وارد مدرسه اقبال شد و پس از آن تحصیلات متوسطه خود را در دبیرستان مروی تهران آغاز کرد. وی در سال ۱۳۳۷ مدرک دیپلم خود را با موفقیت کسب کرد و وارد دانشکده خلبانی شد و این دوره را با موفقیت به پایان رساند.

جواد فکوری در سال ۱۳۳۸ در کنکور سراسری شرکت کرد و در رشته پزشکی پذیرفته شد ولی به خاطر علاقه زیادی که به خلبانی داشت، با انصراف دادن از تحصیل در دانشگاه در مهر ماه همان سال وارد دانشکده خلبانی نیروی هوایی شد. پس از گذراندن دوره مقدماتی پرواز در دانشگاه خلبانی، اولین پرواز مستقل خود را درسال ۱۳۳۹ با هواپیمای تی33  بر فراز آسمان دوشان تپه در وضعیت‌های مختلف و به مدت یک ساعت و نیم با موفقیت انجام داد.

فکوری پس گذراندن این دوره، برای تکمیل آموزش به آمریکا اعزام شد و پس از یک سال و نیم با ۲۶۳ ساعت آموزش پرواز، موفق به اخذ گواهینامه خلبانی هواپیمای شکاری بمب افکن اف ۴ شد و پس از بازگشت به ایران، با درجه ستوان‌دومی در پایگاه یکم شکاری مشغول به خدمت شد و پس از مدتی به پایگاه هوایی شیراز منتقل و در گردان تاکتیکی شکاری مشغول به خدمت شد. وی دوره‌های تکمیلی خلبانی، مدیریت خلبانی (اف ۴)، فرماندهی گردان هوایی و فرماندهی ستاد را با موفقیت طی کرد.

در سال های پیش از پیروزی انقلاب او در پایگاه های مختلف نیروی هوایی، پایگاه یکم شکاری مهرآباد به مدت ۳ سال، پایگاههوایی شاهرخی همدان (سوم شکاری) به مدت ۳ سال و به مدت ۸ سال در پایگاه شکاری شیراز، خدمت کرد. در دهه ۵۰ از جمله ناظران نظامی نیروی هوایی بود که به کشور ویتنام اعزام شد.

در هنگام پیروزی انقلاب اسلامی او معاون پشتیبانی پایگاه دوم شکاری تبریز بود و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی به فرماندهی این پایگاه منصوب شد. به دنبال ناآرامی‌ها و شورش هواداران حزب خلق مسلمان در شهر تبریز، که شامل گروهی از پرسنل پایگاه دوم هم می‌شدند، او گروگان گرفته شد اما موفق به سرکوب شورش و بازگرداندن نظم به پایگاه دوم شکاری و شهر تبریز گردید.

به دنبال این موفقیت وی به تهران احضار و به فرماندهی پایگاه یکم شکاری مهرآباد منصوب شد. سمت بعدی او در نیروی هوایی معاونت عملیات نیروی هوایی بود و بعد از یک ماه انجام وظیفه در این سمت جانشین تیمسار سرلشکر باقری در سمت فرماندهی نیروی هوایی شد. در سال ۱۳۵۹ او و نیروی هوایی بحران ناشی از کشف کودتای نوژه را از سرگذراندند، علیرغم پاکسازی‌های گسترده و سوظن دولت انقلابی، سرهنگ فکوری موفق به احیای فعالیت روزمره و پروازهای عملیاتی نیروی هوایی شد. بدنبال اولین انتخابات ریاست جمهوری و پس از تشکیل کابینه محمد علی رجایی او با حفظ سمت به عنوان وزیر دفاع برگزیده شد و به عضویت دولت درآمد.

به‌دنبال حمله ارتش عراق به ایران در سی و یکم شهریورماه ۱۳۵۹، سرهنگ فکوری با موفقیت عملیات البرز یا طرح کمان ۹۹ را که شامل حمله سراسری به پایگاه‌های نیروی هوایی عراق و مراکز حساس نظامی و اقتصادی این کشور بود به اجرا گذاشت.

موفقیت نیروی هوایی در اجرای این عملیات در شرایط بحرانی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و وضعیت جنگی شگفتی ناظران جهانی را به دنبال داشت. در این ماه‌های آغازین جنگ نیروی هوایی تحت فرماندهی سرهنگ فکوری به مقابله با تهاجم زمینی ارتش عراق پرداخت و در بسیاری از موارد به‌ویژه حفظ شهر استراتژیک دزفول و پشتیبانی از مدافعان شهر آبادان نقشی حیاتی را ایفا کرد.

سرهنگ فکوری همچنین شخصاً در طراحی و اجرای عملیات اچ-۳، حمله به پایگاه‌های نیروی هوایی عراق در جوار مرز این کشور با اردن، شرکت داشت. حمله به اچ -۳ در کنار کمان ۹۹ جزو موفق‌ترین عملیات‌های نظامی نیروهای هوایی مدرن هستند. در شهریور ماه ۱۳۶۰ و با نزدیک شدن زمان اجرای عملیات شکست حصر آبادان سرهنگ جواد فکوری به پیشنهاد تیمسار سرلشکر فلاحی به ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی منتقل شد و جای خود را به سرهنگ معین پور واگذار کرد.

جواد فکوری در ۷ مهرماه سال ۶۰ در راه بازگشت از جبهه بر اثر سقوط پرواز هرکولس سی-۱۳۰ نیروی هوایی ارتش ایران ۱۳۶۰ به همراه جمعی از فرماندهان ارتش و سپاه، تیمسار سرلشکر فلاحی، سرهنگ نامجو، سرداران کلاهدوز و جهان آرا، به شهادت رسید. پیکر پاک شهید سرلشکر جواد فکوری در قطعه شهدا در بهشت زهرا تهران دفن شد.


*شهید خلبان همایون شوقی

در دی ماه سال 1324 در اهواز به دنیا آمد. پس از پایان تحصیلات در یکم اسفند ماه سال 1343 وارد نیروی هوایی گردید و پس از طی دوره پیشرفته پرواز در آمریکا به ایران بازگشت و بعنوان خلبان اف 5 انتخاب گردید. با ورود فانتوم به نیروی هوایی ایشان در اوایل دهه 50 برای پرواز با اف 4 انتخاب گردید و در نهایت به پایگاه ششم شکاری منتقل شد. با شروع جنگ با توجه به تبحری که در هدایت عقاب آهنین بال خود داشت بعد از عملیات کمان 99 در تمامی ده روز اول جنگ پرواز نمود و ضربات جبران ناپذیری را به دشمن وارد نمود.

صبح روز دهم مهر ماه سال 1359 یک فروند اف4ئی به خلبانی سرگرد همایون شوقی و کمک ستوانیکم جواد عزیزی مقدم به قصد بمباران بصره به پرواز در می آید سرگرد شوقی در حالی که با حداقلارتفاع ممکن پرواز می کند از مرز گذشته و روی هدف کمی ارتفاع می گیرد ولی پس از رهاسازی اولین بمب مورد اصابت ضد هوایی قرار می گیرد هر دو خلبان موفق به اجکت می شوند. سرگرد شوقی در حالی که دارای جراحاتی می باشد ولی متاسفانه در محل توسط دژخیمان بعثی به طرز فجیهی به شهادت می رسد. سنگدلان بعثی از لحظات شکنجه این خلبان قهرمان فیلمبرداری می کنند تا با پخش آن روحیه دیگر خلبانان ایرانی را سست نمایند ولی این خیال باطلی بود این فیلم در گردان های 61 و 32 و 81 پایگاه های ششم، سوم و هشتم شکاری پخش می شود کسانی که هنوز آن روز را بخاطر دارند از این فیلم بعنوان بدترین فیلم تاریخ زندگی خود یاد می کنند. در نهایت عراق در سوم تیرماه سال 1370 با تحویل وسایل و تصاویر پیکر ایشان به ایران به این جنایت هولناک اعتراف می کنند. از این شهید بزرگوار 4 فرزند به یادگار مانده است.


*شهید خلبان ابراهیم دلحامد

خلبان شهید ابراهیم دلحامد در سال 1328 در محله مقصودیه تبریز دیده به جهان گشود. تحصیلات متوسطه  را در دبیرستان دهقان تبریز به پایان رساند و در سال 1346 دیپلم طبیعی گرفت و در نیروی هوایی استخدام شد. پس از طی مراحل آموزشی تخصصی به آمریکا اعزام گردید و بعد از برگشت به ایران به عنوان همافر خدمت می کرد و بعد از مدتی در آزمون خلبانی قبول شد و جهت گذراندن دوره خلبانی مجدداً  به آمریکا اعزام شد. دوره f5 را در آمریکا بعد پایان رسانید  و در سال 1351 با درجه ستواندومی در پایگاه شکاری یکم مهر آباد مشغول خدمت گردید.

بعد از مدتی به پایگاه شکاری دزفول اعزام شد. در سال 1356 به دلیل سیاست های ددمنشانه رژیم پهلوی از سمت خود استعفا داد و به صفوف مردم معترض در تبریز پیوست. وی بعد از انقلاب که شرایط را برای خدمت به نظام جمهوری اسلامی مهیا می دید به پایگاه شکاری جهت خدمت رفت و بعد از شروع جنگ تحمیلی چندین عملیات هوایی نقش ویژه را ایفا نمود.نامبرده سرانجام در عملیات حمله به پالایشگاه کرکوک در تاریخ 18 مهرماه 1359 با اصابت موشک به هواپیما به شهادت رسید.


*شهید خلبان جهانبخش منصوری

شهيد جهان بخش منصوری، درسال 1332 در شهرستان تنکابن بدنيا آمد. دوران کودکی جهان بخش در شهرستان تنکابن سپری می شود. در سال 1338 به مدرسه می رود و در سال 1349 موفق به اخذ دیپلم می گردد. شهید در دوره تحصیل فردی با استعداد بوده و علاقه زیادی به پرواز و خلبانی داشت. لذا بعد از اخذ دیپلم، ضمن ثبت نام در امتحانات کنکور دانشگاه تهران و بعلاوه در دانشکده خلبانی افسری ارتش ثبت نام می نماید. شهید منصوری در رشته حقوق دانشکده تهران قبول شده و هم زمان در دانشکده خلبانی افسری ارتش قبول می گردد. و لکن عشق بی کران وی به پرواز و پاسداری از میهن، او را به سمت ادامه تحصیل در دانشکده خلبانی افسری به تهران می کشاند.

مدت دو سال دوره تئوری آموزش افسری خلبانی را در تهران سپری کرده و در سال 1351 برای طی دوره عملی پرواز جنگی به همراه سایر خلبانان برای اتمام دوره های تخصصی هواپیمایی جنگی اف 4 و اف 5 به آمریکا می رود. مدت این دوره ها در حدود یک سال و نیم بوده و جهان بخش بعد از طی موفقیت آمیز دوره، به ایران مراجعت می نماید

در سال 1353 با درجه ستوان دومی خلبان، مامور به خدمت در پایگاه چهارم شکاری (وحدتی) دزفول به این منطقه اعزام می شود و یکی از خلبانان ماهر پایگاه چهارم شکاری می گردد.

با سپری شدن دوره انقلاب و شروع جنگ تحمیلی، شهید جهان بخش منصوری، مشابه سایر خلبانان نیروی هوائی در ماموریت های متعدد، شرکت می نماید. سرانجام در مهرماه 1359 جهانبخش به همراه تعدادی دیگری از خلبانان در حمله هوایی به مواضع ارتش متجاوز عراق شرکت می نمایدکه در منطقه دارخوین شادگان اهواز، توسط موشک سام دشمن، به شهادت می رسد.


*شهید خلبان داریوش ندیمی

در آذر ماه سال 1324 در تهران متولد شد. پس از پایان تحصیلات در آبان ماه سال 1344 وارد نیروی هوایی گردید. پس از پایان دوره پیشرفته پرواز در آمریکا به ایران بازگشت و بعنوان خلبان اف 4 انتخاب گردید. خیلی زود مدارج ترقی را طی نمود و خلبان کابین جلو و سپس معلم خلبان اف 4 گردید. همزمان با پرواز ورزش فوتبال را نیز به صورت حرفه ای دنبال می کرد. ابتدا در تهران سپس در شیراز و با تشکیل گردان شکاری پایگاه نهم به این پایگاه منتقل شد. با شروع جنگ علی رغم اینکه معاون عملیات پایگاه بود در اکثر پروازها شرکت می جست و پروازهای بی نظیری را انجام داد. ساعت 10 صبح روز بیست و پنجم مهرماه سال 1359 یک فروند اف 4 به خلبانی سرگرد داریوش ندیمی و کمک ستوانیکم علی رضا رستمیان جهت بمباران پل موصلاتی العماره به پرواز در می آید.

خلبانان با حداقل ارتفاع از مرز گذشته و به خوبی پل را بمباران می نمایند ولی در همین منطقه هواپیمایشان مورد اصابت یک تیر موشک سام 2 قرار می گیرد. سیستم اجکت کابین جلو از کار می افتد خلبان تلاش بسیار در هدایت جنگنده می نماید ولی این غول آهنی قابل کنترل نیست. هواپیما در حالی که خلبان کابین جلو در داخل کاکپیت است با زمین برخورد می کند و داریوش ندیمی در دم به شهادت می رسد. عراق تا مدت ها منکر این پرواز می شد و از سرنوشت خلبانان اظهار بی اطلاعی می کرد. با پایان جنگ دقیقا در روز 25 مهر ماه سال 1370 بقایای پیکر شهید داریوش ندیمی به مقامات ایرانی تحویل داده می شود. به همراه پیکر ایشان چندین قطعه عکس بسیار دلخراش در حالی که شهید ندیمی در میان آهن پاره های کابین هواپیما قرار دارند تحویل ایران می گردد.

 
امتیاز دهی
 
 

نسخه قابل چاپ